Η ιστορία
Βασιλικό Μπαλέτο της Καμπότζης: ιστορία
Από τους χορευτές των ναών στο Angkor έως το βασιλικό παλάτι, τον χορό Apsara της δεκαετίας του 1950, την σχεδόν εξαφάνισή του επί Κόκκινων Χμερ και την αναβίωση που το έφερε στη λίστα της UNESCO.
Κλείστε μια βραδιά Apsara ↗Γρήγορη απάντηση
Το Βασιλικό Μπαλέτο της Καμπότζης αναπτύχθηκε από τον χορό των ναών και της αυλής, σχεδόν εξαλείφθηκε επί Κόκκινων Χμερ και ανασυγκροτήθηκε μετά το 1979. Η UNESCO το έχει εγγράψει στον κατάλογό της από το 2003. Οι καλλιτέχνες του σήμερα δραστηριοποιούνται σε σχολεία, κρατικές εκδηλώσεις και στον τουριστικό τομέα.
Ονόματα και όροι
Δυτικές ονομασίες όπως «χοροί της καμποτζιανής αυλής» παραπέμπουν στη βασιλική αυλή, καθώς οι ακόλουθοι των βασιλικών ανακτόρων εκτελούσαν και διατηρούσαν την παράδοση. Η UNESCO και πολλοί μελετητές το αποκαλούν επίσημα Βασιλικό Μπαλέτο της Καμπότζης, όρος που μπορεί επίσης να αναφέρεται στην Εθνική Χορευτική Ομάδα της Καμπότζης. Στα χμερ ονομάζεται Robam Preah Reach Troap, που σημαίνει χοροί του βασιλικού πλούτου, και αποκαλείται επίσης Lakhon Luong, το θέατρο του βασιλιά. Η Wikipedia προσθέτει ότι οι απλοί άνθρωποι συχνά αποκαλούν τους χορευτές του «χορευτές apsara», αν και η apsara είναι μόνο ένας τύπος χαρακτήρα. Και τα δύο ονόματα εμφανίζονται στις εκδόσεις της UNESCO και στο έργο των μελετητών, οπότε θα συναντήσετε είτε το ένα είτε το άλλο καθώς διαβάζετε περαιτέρω.
Από τον ναό στο παλάτι
Μία από τις αρχαιότερες μαρτυρίες χορού στην Καμπότζη χρονολογείται από τον 7ο αιώνα, όταν οι παραστάσεις χρησιμοποιούνταν ως ταφική τελετουργία για τους βασιλείς. Αρχαίες λίθινες επιγραφές περιγράφουν χιλιάδες χορεύτριες apsara που είχαν ανατεθεί σε ναούς, εκτελώντας θείες τελετουργίες καθώς και παραστάσεις για το κοινό. Κατά την περίοδο του Angkor, οι καλλιτέχνες των ναών άρχισαν να θεωρούνται apsaras, που υπηρετούσαν ως ψυχαγωγοί και αγγελιοφόροι προς τις θεότητες. Μετά το τέλος της εποχής του Angkor, η παράδοση των χορευτών των ναών παρήκμασε.
Τα χρόνια του παλατιού
Η Wikipedia καταγράφει ότι η Καμπότζη έγινε γαλλικό προτεκτοράτο τη δεκαετία του 1860, και από τότε οι χορεύτριες άρχισαν να εμφανίζονται για ξένους αξιωματούχους και για το κοινό στα γενέθλια του μονάρχη. Χτίστηκε αίθουσα χορού στο παλάτι, και ο θίασος εμφανίστηκε επίσης σε αποικιακές εκθέσεις στη Γαλλία. Ο χορός προωθήθηκε έτσι ως εθνική ταυτότητα και παρέμεινε συνδεδεμένος με τη βασιλική τελετουργία για δεκαετίες.
Οι μεταρρυθμίσεις της Βασίλισσας Kossamak
Η Βασίλισσα Sisowath Kossamak έγινε προστάτιδα του Βασιλικού Μπαλέτου της Καμπότζης και προχώρησε σε αρκετές μεταρρυθμίσεις, μεταξύ των οποίων μια δίωρη παράσταση που αποτελούνταν από εναρκτήριους και καταληκτικούς χορούς με ένα δράμα ανάμεσά τους. Όπως προσθέτει η Wikipedia, εισήγαγε νέους χορούς και ο σημερινός χορός Apsara δημιουργήθηκε υπό την καθοδήγησή της. Μετά την ανεξαρτησία, ανανέωσε το μπαλέτο ώστε να ανταποκρίνεται στα γούστα του διεθνούς κοινού, και οι παραστάσεις του βασιλικού μπαλέτου έγιναν μέρος του προγράμματος των επισκέψεων αρχηγών κρατών.
Σχεδόν αφανίστηκε
Σύμφωνα με την UNESCO, το καθεστώς των Ερυθρών Χμερ σχεδόν εξαφάνισε αυτή την τέχνη. Η διακυβέρνησή τους τερμάτισε σε μεγάλο βαθμό το Βασιλικό Μπαλέτο και σκότωσε σχεδόν όλους τους μαέστρους χορευτές και μουσικούς. Η παράδοση που επέστρεψε μετά το 1979 ξαναχτίστηκε από τους επιζώντες χορευτές, οι οποίοι συγκεντρώθηκαν για να ανασυνθέσουν το ρεπερτόριο. Όπως αναφέρει η Wikipedia, όσοι επέζησαν βγήκαν από την κρυψώνα τους και με τον καιρό βρήκαν ο ένας τον άλλον, και η παράδοση συνεχίζει να αποτελεί σημαντικό στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς της Καμπότζης.
Αναβίωση
Μετά το 1979, θίασοι χορού εμφανίστηκαν ξανά και επανέλαβαν τις παραστάσεις του αρχαίου ρεπερτορίου. Η Wikipedia προσθέτει ότι η εκπαίδευση στον κλασικό χορό των Χμερ αναβίωσε σε καταυλισμούς προσφύγων στην ανατολική Ταϊλάνδη με τους λίγους επιζώντες χορευτές, και ότι πολλοί χοροί και χορευτικά δράματα αναδημιουργήθηκαν στο Royal University of Fine Arts. Η UNESCO έχει καταγράψει την παράδοση ως άυλη πολιτιστική κληρονομιά από το 2003. Η UNESCO σημειώνει ότι παραμένουν δυσκολίες, μεταξύ των οποίων η έλλειψη χρηματοδότησης και η ανεπάρκεια κατάλληλων χώρων παραστάσεων.
Πού παρουσιάζεται σήμερα
Σην Πνομ Πενχ, το Moonlight Pavilion χτίστηκε για τον κλασικό χορό και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται περιστασιακά γι' αυτόν. Στους χώρους παραστάσεων του Βασιλικού Μπαλέτου περιλαμβάνονται το Chenla Theatre και το Chaktomuk Conference Hall. Ορισμένοι χορευτές συνδέονται με την κυβέρνηση και εργάζονται ως δάσκαλοι στο Royal University of Fine Arts και στο Secondary School of Fine Arts, ενώ το Υπουργείο Πολιτισμού και Καλών Τεχνών προσλαμβάνει χορευτές για κρατικές επισκέψεις. Πολλοί χορευτές εργάζονται επίσης στον τουρισμό, στον χώρο της τέχνης και στον επιχειρηματικό τομέα.
Συχνές ερωτήσεις
Πότε κατέγραψε η UNESCO το Βασιλικό Μπαλέτο της Καμπότζης;
Η UNESCO το έχει καταγράψει ως άυλη πολιτιστική κληρονομιά από το 2003.
Ποιος δημιούργησε τον σύγχρονο χορό Apsara;
Χρονολογείται από τη δεκαετία του 1950, όταν η βασίλισσα Sisowath Kossamak τον αναδημιούργησε.
Πού εμφανίζεται το Royal Ballet;
Οι χώροι περιλαμβάνουν το Chenla Theatre και το Chaktomuk Conference Hall, ενώ το Moonlight Pavilion χρησιμοποιείται περιστασιακά.
Πώς επιβίωσε η παράδοση;
Μετά το 1979, θίασοι εμφανίστηκαν ξανά και η εκπαίδευση συνεχίστηκε σε καταυλισμούς προσφύγων στην ανατολική Ταϊλάνδη και στο Royal University of Fine Arts.
Πηγές